Дознајте зошто е важно да се почитува целата исхрана, а не само шеќерот, за да се одржи здравјето.
Со години слушаме дека шеќерот е еден од најголемите непријатели на здравјето. И во тоа има вистина – прекумерниот внес на слободни шеќери е поврзан со зголемување на телесната тежина, дебелина и поголем ризик од бројни хронични заболувања. Затоа, Светската здравствена организација препорачува слободните шеќери да сочинуваат помалку од 10 проценти од дневниот внес на енергија, а дополнителното намалување на помалку од 5 проценти може да донесе повеќе придобивки.
Сепак, експертите предупредуваат дека е голема грешка да се гледа на една храна или една состојка како единствен виновник. Многу е поважно што јаде човекот секој ден, колку е разновидна неговата исхрана и до кој степен се базира на индустриски преработена храна.
Проблемот не е само шеќерот
Кога зборуваме за здравјето на срцето, крвните садови, црниот дроб и метаболизмот, сликата е многу посложена.
Во своите упатства од 2026 година, Американското здружение за дијабетес им советува на луѓето со дијабетес и на оние кои се изложени на ризик да ја ограничат храната богата со заситени масти, додека препорачуваат начин на исхрана кој вклучува повеќе растителни извори на протеини, јаткасти плодови, семиња и други хранливи материи.
Со други зборови, не е доволно само да се отстрани една лажичка шеќер од кафето ако во исто време се јадат големи количини индустриски преработени производи секој ден.
Храна која често е „под радарот“
Во последниве години, ултра-преработената храна привлече посебно внимание – производи кои се индустриски формулирани и често содржат комбинација од рафинирани јаглехидрати, нездрави масти, многу сол и разни адитиви.
Оваа група може да вклучува бројни готови производи, слатки и солени пакувани производи, засладени пијалаци, инстант оброци и одредени видови месни производи.
Обемна рецензија на истражувања објавена во списанието „The BMJ“ пронајде врска помеѓу поголемата изложеност на ултра-преработена храна и поголем ризик од голем број здравствени проблеми, вклучувајќи кардиоваскуларни заболувања и дијабетес тип 2. Сепак, авторите нагласуваат дека квалитетот на доказите не е ист за сите исходи и дека сè уште постојат прашања за тоа дали самата преработка е причина за проблемот или е само индикатор за целокупна полоша исхрана.
„Проблемот е во методот на преработка“
Д-р Марк Химан, професор и истражувач на метаболизмот, многу јасно зборуваше за проблемот со ултра-преработената храна. Тој објаснува дека влакната и протеините често се губат во ултра-преработената храна, додека потоа се додаваат шеќер, сол и масти за да се направи производот повкусен.
„Проблемот е во преработката. Проблемот не е само шеќерот, солта или мастите. Проблемот е во начинот на кој тие се комбинираат и индустриски се преработуваат. Преработката ни овозможува да внесуваме многу повеќе шеќер, сол и масти отколку што би јаделе одделно“, објаснува д-р Марк Химан.
Посебен проблем се заситените масти
Друга работа што луѓето често ја занемаруваат се заситените масти.
Американското здружение за дијабетес советува ограничување на внесувањето храна богата со заситени масти, како што се масното црвено месо, полномасните млечни производи, путерот и кокосовото масло, особено за луѓе со дијабетес и оние со зголемен ризик од кардиоваскуларни заболувања.
Затоа оброкот што нема многу шеќер не е автоматски здрав оброк.
На пример, еден производ може да има малку шеќер, но во исто време да биде богат со заситени масти, сол и калории.
Па што навистина треба да има на чинијата?
Наместо опсесивно броење грамови шеќер, препораките на експертите сè повеќе го нагласуваат целокупниот квалитет на исхраната.
Ова значи дека основата на менито треба да се состои од:
Зеленчук и овошје,
Мешункасти плодови,
Цели зрна,
Јаткасти плодови и семки,
Квалитетни извори на протеини,
Незаситени масти,
Минимално преработена храна.
Во исто време, треба да ги ограничите засладените пијалаци, слатките и производите со многу додаден шеќер, како и храната богата со заситени масти, сол и високо преработени состојки.
извор:точка.ком.мк
фото:freepik
