Вцрвенувањето на лицето поради срам е една од најнепријатните човечки реакции, но експертите веруваат дека тоа е важен општествен механизам кој веројатно одиграл клучна улога во развојот на човечките заедници, пишува Гардијан.
Дури и Чарлс Дарвин го опишал вцрвенувањето како „најнеобично и најчовечко од сите изрази“, а современите истражувања потврдуваат дека луѓето се единствениот познат вид кој се вцрвенува поради чувство на срам или непријатност.
Професорката Софи Скот, директорка на Институтот за когнитивна невронаука на Универзитетскиот колеџ во Лондон, објаснува дека вцрвенувањето е целосно несвесна реакција која не може да се лажира.
Кога некое лице се чувствува засрамено или под стрес, се активира симпатичкиот нервен систем – истиот оној што го активира одговорот „бори се или бегај“. Потоа мозокот ослободува адреналин, крвните садови на лицето се шират, протокот на крв се зголемува и лицето станува црвено.
Кај луѓето со посветла кожа, ова се гледа како изразено црвенило, додека кај потемната кожа почесто се забележува потемна нијанса и чувство на топлина.
Според научниците, се верува дека црвенилото еволуирало како начин луѓето да покажат дека се свесни за сопствените грешки или дека искрено се каат за своите постапки.
Во првите човечки заедници, таков сигнал можел да помогне во смирувањето на конфликтите и избегнувањето на посериозни последици, како што се физичка конфронтација или исклучување од заедницата.
Скот вели дека луѓето често ги перцепираат оние кои лесно се црвенило како подоверливи бидејќи чувствуваат дека полесно можат да проценат дали се искрени.
„Таквата доверба и блискост им овозможиле на луѓето успешно да соработуваат. Благодарение на соработката, луѓето станале доминантен вид“, наведува таа.
Една од причините зошто црвенилото е толку срамно е тоа што многу луѓе веруваат дека сите околу нив веднаш ја забележуваат промената на нивното лице.
Сепак, професорот Питер Драмонд, автор на истражувањето за разликата помеѓу вистинското и перцепираното црвенило, вели дека тоа генерално не е случај.
Неговото истражување покажа дека луѓето кои се плашат од црвенење всушност не се вцрвенуваат повеќе од другите – тие само обрнуваат многу повеќе внимание на реакцијата.
Повеќето луѓе за време на разговор се фокусирани на она што го кажуваат или сакаат да го кажат, а не на тоа дали соговорникот малку поцрвенел.
Целосно спречување на црвенилото е речиси невозможно бидејќи тоа е автоматска реакција на телото.
Сепак, експертите велат дека когнитивната бихејвиорална терапија (КБТ) може да им помогне на луѓето да го променат начинот на кој размислуваат за реакцијата и да ја намалат вознемиреноста што ја предизвикува.
Се користи и метод познат како Обука за концентрација на задачи (ТКТ), кој го учи лицето свесно да го фокусира вниманието на разговорот и околината, наместо на сопствените физички симптоми како што се црвенило, потење или треперење.
Драмонд истакнува дека стравот од црвенеење честопати станува маѓепсан круг – колку повеќе лицето се плаши од црвенеење, толку е поголема веројатноста тоа да се случи.
Иако многумина го перцепираат црвенилото како нешто од кое треба да се срамат, експертите веруваат дека тоа може да игра и корисна улога.
Според Драмонд, црвенилото може да му помогне на телото полесно да ги ослободи непријатните емоции како што се срам, лутина или непријатност, слично на тоа како телото се лади по физички напор.
Во исто време, тоа испраќа силен сигнал на искреност, каење или емпатија кон другите, што може да придонесе за градење доверба и подобри меѓучовечки односи.
Затоа, експертите заклучуваат дека црвенилото не е маана што треба да се крие, туку природна човечка реакција што веројатно одиграла важна улога во развојот на соработката и довербата меѓу луѓето.
фото:(ВИ)
